Cẩm nang từ A đến Z về Đột quỵ mà bạn nên biết

Dot Quy 1

Đột quỵ đang trở thành một trong những mối nguy của cuộc sống hiện đại, đặc biệt đang có dấu hiệu trẻ hóa. Vậy đột quỵ là gì? Nguyên nhân cũng như cách phòng tránh căn bệnh này một cách hiệu quả

1. Đột quỵ là gì?

Đột quỵ thông thương là tên gọi việc máu vì một lý do gì đó không đến được các tế bào não, gây tổn thương và khiến các tế bào não không có oxy nuôi dưỡng dẫn đến chết các tế bào não, nguy hiểm đến tính mạng. Đột quỵ cũng là một cách gọi khác của bệnh Tai biến mạch máu não.

Cac Loai Dot Quy

3 dạng đột quỵ

Đột quỵ thường được chia ra làm 3 loại chính:

1.1. Đột quỵ do thiếu máu cục bộ

Đây là loại đột quỵ xảy ra khi mạch máu lên não bị tắc. Khiến cho não bộ thiếu oxy một cách cục bộ gây nên những cơn đột quỵ. Đây là loại đột quỵ phổ biến nhất chiếm từ 80 đến 85% các ca đột quỵ trên thế giới.

Mặc dù chiếm tỉ lệ cao trong số các ca đột quỵ nhưng những ca đột quỵ vì lý do này được đánh giá là dễ phòng tránh và hoàn toàn có thể cấp cứu được người bệnh trong khoảng thời gian ngắn.

Có hai nguyên nhân dẫn đến đột quỵ do thiếu máu cục bộ:

  • Mảng bám bởi chất béo gây tắc mạch máu não: Khi lượng chất béo trong máu quá cao thì tại thành mạch máu thường xuất hiện các mảng bám chất béo hay còn gọi là cholesterol. Các mảng bám này gây ra chứng cao huyết áp và làm tắc nghẽn các mạch máu gây ra tình trạng thiếu máu cục bộ cho các tế bào não
  • Cục máu đông được hình thành gây tắc mạch máu não: Đến nay nguyên nhân hình thành các cục máu đông vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên trong trường hợp này thì các cục máu đông được hình thành trong cơ thể theo các mạch máu di chuyển đến não và gây tắc nghẽn cục bộ, dẫn đến việc thiếu máu não và gây ra các cơn đột quỵ.

1.2. Đột quỵ do xuất huyết não

Xuất huyết não hay còn gọi là chảy máu não là tình trạng các mạch máu trong não bị vỡ hoặc nứt. Gây ra sự rò rỉ máu trong não gây chèn ép và thiếu máu dẫn đến các tế bào não không có oxy để hoạt động.

Nguyên nhân dẫn đến xuất huyết não có thể là do các tác động vật lý như va đập, tai nạn, tim hoạt động quá sức hoặc cũng do tắc nghẽn mạch máu não như ở trên, hoặc cũng có thể do bẩm sinh khiến các mạch máu não bị dị dạng khiến dễ bị tổn thương và vỡ.

Đột quỵ do xuất huyết não chiếm khoảng 15 đến 20% số ca đột quỵ nhưng lại cực kì nguy hiểm vì khó cấp cứu, đặc biệt sẽ để lại di chứng nghiêm trọng chỉ trong một

Dot Quy Mach Mau Nao Bi VoĐột quỵ do xuất huyết não

1.3. Đột quỵ thoáng qua

Đã bao giờ bạn đang sinh hoạt bình thường bỗng trải quá một thoáng sây sẩm mặt mày, mất thằng bằng khi đứng dậy hoặc thị lực bị giảm đột ngột kèm một cơn co thắt ngực chưa?

Nếu có thì có thể bạn đã gặp phải một cơn đột quỵ thoáng qua. Nguyên nhân gây ra cơn đột quỵ thoáng qua cũng giống như những cơn đột quỵ do thiếu máu cục bộ, tuy nhiên thời gian diễn ra ngắn và thường không để lại hậu quả cho não bộ.

Tuy nhiên đây cũng chính là một trong những dấu hiểu cảnh báo đột quỵ, đặc biệt là ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Nếu bị một cơn đột quỵ thoáng qua, các bạn hãy đến tìm bác sỹ gần nhất để có được những lời tư vấn tốt nhất.

2. Nguyên nhân gây nên đột quỵ là gì?

2.1. Nguyên nhân khách quan

Tuổi tác:

Đây là một trong những nguyên nhân khách quan hàng đầu và bất khả kháng của những cơn đột quỵ. Đột quỵ thường xuất hiện ở người cao tuổi. Những bệnh nhân đột quỵ phần lớn có độ tuổi trên 50 và khi tuổi tác càng cao thì tỉ lệ đột quỵ càng lớn.

Nguyên nhân chính của việc tuổi tác ảnh hưởng đến tỉ lệ đột quỵ đó chính là khi về già, các bệnh nền do tuổi tác ngày càng tăng cao như cao huyết áp, đái tháo đường, bệnh mạch vành và tỉ lệ mỡ máu cao. Đây đều là các nguyên nhân trực tiếp dãn đến tai biến mạch máu não và đột quỵ

Nguoi Cao Tuoi De Bi Dot QuyNgười càng cao tuổi càng dễ bị đột quỵ tấn công

Giới tính:

Theo thống kê và nghiên cứu thì tỉ lệ bị đột quỵ ở Nam giới cao hơn so với nữ giới. Nguyên nhân có thể chỉ ra là do lối sống sinh hoạt, rượu bia, làm việc nặng, tính cách nóng nảy… khiến cho Nam giới có tỉ lệ đột quỵ cao hơn

Chủng tộc:

Theo nhiều nghiên cứu thì người phương Tây có tỉ lệ mắc đột quỵ cao hơn người phương Đông. Người da Đen có tỉ lệ đột quỵ cao hơn người da Trắng và da Vàng

Do gen: Các đột biến dị dạng mạch máu rất có thể được di truyền qua gen. Do đó chúng ta thường xuyên thấy hiện tượng những người trong gia đình của các thế hệ cùng bị đột quỵ hay tai biến mạch máu não.

Nguoi Chau A Va Nguy Co Dot QuyTheo thống kế thì người châu Á có tỉ lệ đột quỵ thấp hơn

2.2. Nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân chủ quan dẫn đến đột quỵ là những nguyên nhân mà con người chúng ta đều có thể tác động và thay đổi. Thường đây là các nguyên nhân liên quan đến lối sống, thói quan và thể trạng sức khỏe của mỗi người

Thừa cân, béo phì

Một trong những nguyên nhân dẫn đến đột quỵ đó chính là tắc mạch máu não do chất béo và cholesterol. Do đó nguy cơ đột quỵ sẽ tăng cao hơn khi bạn thừa vân hay béo phì. Khi mà tỉ lệ mỡ máu + mỡ nội tạng của bạn ở mức rất cao.

Thua Can Dan Den Dot QuyNgười bị thừa cân có nguy cơ đột quỵ cao hơn

Người mắc chứng huyết áp cao

Ở những người mắc chứng huyết áp cao thì tỉ lệ đột quỵ tăng cao hơn do áp lực đến mạch máu cao hơn người bình thường. Rất dễ xảy ra hiện tượng nứt vỡ mạch máu nào và gây ra những cơn đột quỵ nguy hiểm và bất ngờ.

Huyết áp cao cũng làm tăng tổn thương lên thành động mạch, phá tan cấu trúc của dòng máu, từ đó hình thành lên những cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não gây ra hiện tượng đột quỵ và tai biến mạch máu não.

Người bệnh đái tháo đường

Bệnh lý đái tháo đường liên quan đến các vấn đề chuyển hóa trong cơ thể. Chưa hết bệnh lý đái tháo đường cũng liên quan mật thiết đến chứng cao huyết áp cũng là một trong những lý do gây ra đột quỵ

Thuốc lá

Theo các báo cáo của nhiều tổ chức y tế thì hút thuốc làm tăng nguy cơ đột quỵ lên gấp 2 lần. Trong thuốc là có chứa những chất độc làm xơ vữa mạch máu, làm tăng áp lực lên tim và dễ gây ra hiện tượng cao huyết áp và vỡ động mạch máu lên não. Việc hút thuốc chủ động và hút thuốc bị động đều có nguy cơ bị đột quỵ như nhau.

Thuoc La Nguyen Nhan Dot QuyBỏ thuốc lá ngay hôm nay để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ

Lối sống không lành mạnh:

Việc ăn uống vô tổ chức, kém lành mạnh cùng với đó là thói quen lười vận động cũng khiến tỉ lên đột quỵ tăng lên. Đây cũng chính là lý do chính khiến đột quỵ càng ngày càng bị trẻ hóa.

Giấc ngủ cũng liên quan mật thiết đến bệnh lý đột quỵ. Những người ngủ dưới 5 tiếng mỗi đêm đặc biệt là người trẻ tăng gấp 8 lần nguy cơ đột quỵ (theo tờ Neuroscience (Mỹ))

Luoi Bieng La Nguyen Nhan Dot QuyLười biếng chưa bao giờ là thói quen tốt cả

Tiền sử đột quỵ

Như đã nói ở trên, những người có tiền sử bị những cơn đột quỵ thoáng qua đều rất có thể bị đột quỵ nặng trong tương lai. Do đó khi gặp những dấu hiệu của đột quỵ thoáng qua hay thay đổi ngay lối sống và đặc biệt là đến ngay những cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra sức khỏe.

Ngoài ra những người từng có tiền sử đột quỵ hoàn toàn cũng có nguy cơ bị đột quỵ tái phát cực kì cao. Do đó nếu như bạn đã từng phải chịu một cơn đột quỵ tấn công hãy thay đổi ngay lối sống và tập thể dục thường xuyên cũng như đến bác sỹ khám sức khỏe định kì để hạn chế tối đa những cơn đột quỵ tái phát nguy hiểm.

Người mắc bệnh tim mạch và tuần hoàn

Việc trái tim gặp vấn đề ở những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch khiến cho lượng máu bơm lên não và khắp cơ thể không được ổn định. Đây cũng là một trong những lý do khiến hình thành cục máu đông trong cơ thể gây tắc nghẽn và đột quỵ.

3. Triệu chứng của đột quỵ

Các cơn đột quỵ thường tấn công chúng ta một cách bất ngờ. Tuy nhiên trong một số trường hợp thì chúng ta có thể nhận biết được các triệu chứng sớm của đột quỵ sau đây

3.1. Tê chân tay

Trước cơn đột quỵ đến, chân, tay của người bệnh sẽ bị liệt, không thể cầm nắm được mọi thứ, chân cũng không thể đứng vững như bình thường. Nếu nửa chân tay phải bị liệt thì cơn tai biến mạch máu não đến từ phần não trái và ngược lại nếu nửa chân tay trái bị liệt thì cơn tai biến đến từ phần não phải.

3.2. Liệt mặt

Tương tự như liệt chân tay. Trước khi cơn đột quỵ đến tấn công thì nửa mặt của người bị bệnh cũng sẽ bị liệt như méo miệng, không thể cử động được môi, các vết nhăn ở mũi và má mờ.

Dau Hieu Dot QuyLiệt mặt là một trong những dấu hiệu đầu tiên của đột quỵ

3.3. Nói ngọng bất thường

Người trước khi bị đột quỵ thường gặp vấn đề về giọng nói, đặc biệt là nói ngọng bất thường. Không những thế người bệnh còn có thể không thể nói được và gần như không thể diễn đạt mọi thứ bằng giọng nói như bình thường.

3.4. Mất nhận thức

Ở những trường hợp đột quỵ nặng thì dấu hiệu đầu tiên đó chính là mất nhận thức hoặc mất trí nhớ tạm thời. Cảm giác mọi thứ xung quanh mơ hồ thậm chí là ngất đi

3.5. Mất hoặc suy giảm thị lực

Tương tự như liệt chân tay hay cơ mặt. Trước khi bị đột quỵ người bệnh sẽ bị mất hoặc suy giảm thị lực ở bên đối xứng với phần não xảy ra cơn tai biến. Thậm chí nhiều trường hợp nặng có thể mất thị lực cả hai mắt.

3.6. Đau đầu, co thắt ngực

Biểu hiện đầu tiên của cơn đột quỵ đó chính là đau đầu, ngực đau thắt và khó thở. Triệu chứng này đôi lúc bị nhầm lẫn sang triệu chứng của Nhồi máu cơ tim

Tuc Nguc Dau Hieu Dot QuyNhững cơn co thắt ngực kéo đến làm bệnh nhân đột quỵ không thể đứng dậy

4. Làm thế nào khi phát hiện ra bản thân hoặc người thân bị đột quỵ

Để phát hiện ra bản thân hoặc người thân có dấu hiệu sắp bị cơn đột quỵ tấn công chúng ta hay tập trung vào những dấu hiệu sau đây

  • Đột nhiên xuất hiện cơn đau nửa đầu dữ dội. Cơn đau thậm chí có thể kéo xuống toàn bộ vùng đầu, mặt và lan xuống cả cổ, ngực
  • Cử động chân tay khó khăn, các động tác như cầm nắm không thể thực hiện được ngay cả động tác đơn giản như rót nước
  • Cơ mặt tê liệt, nụ cười méo mó và khó phát âm

Có một cách khác để nhận biết được cơn đột quỵ sớm. Đặc biệt là đối với những người  thân xung quanh đó là phương pháp CNG (Cười – Nói – Giơ tay)

  • Cười: Bảo người bị nghi ngờ cơn đột quỵ chuẩn bị tấn công CƯỜI. Và đánh giá nụ cười của người đó xem nụ cười của họ có bị méo mó không
  • Nói: Bảo người bị nghi ngờ cơn đột quỵ tấn công NÓI. Nếu họ nói không trong vành, rõ chữ và ngọng rất có thể cơn đột quỵ sẽ ghé thăm họ đấy.
  • Giơ tay: Bảo người bị nghi ngờ cơn đột quỵ tấn công GIƠ TAY lên cao quá đầu và xem họ thực hiện việc đó có dễ dàng không.

Nếu người bị nghi ngờ đột quỵ thực hiện một trong ba việc đó khó khăn thì hãy đưa họ đến cơ sở y tế gần nhất.

5. Cấp cứu đột quỵ

Trong nguyên tắc cấp cứu bệnh nhân đột quỵ có một khoảng thời gian được gọi là “giờ vàng”. Trong thời gian “giờ vàng” trong khoảng từ 3 đến 6 tiếng sau khi cơn đột quỵ đến nếu được cấp cứu đúng cách sẽ hạn chế tối đa những di chứng của đột quỵ.

Do đó lời khuyên mà các bác sỹ đưa ra là đừng bao giờ sơ cứu cho người bệnh bị đột quỵ mà hãy nhanh chóng đưa người bệnh đến bệnh viện gần nhất để các bác sỹ tiến hành cấp cứu theo đúng chuyên môn. Tránh trường hợp mất đi “giờ vàng” để cứu bệnh nhân.

Khi đưa bệnh nhân tới bệnh viện cần đặt bệnh nhân đột quỵ ở tư thế ổn định, tránh gió và các tác động vật lý bên ngoài tác động đến bệnh nhân.

Nhiều trường hợp người bị đột quỵ xảy ra hiện tượng méo miệng, liệt mặt người nhà thường lầm tưởng sang chứng trúng gió. Đưa người bệnh đi vật lý trị liệu hay châm cứu. Qua mất thời gian “giờ vàng” trong cấp cứu đột quỵ và tai biến mạch máu não. Để lại di chứng không thể cứu vãn cho người bệnh.

Thoi Gian Vang Cap Cuu Dot QuyTốt nhất là nên đưa người bệnh bị đột quỵ đến bệnh viện ngay lập tức

6. Biến chứng và hậu quả nguy hiểm của đột quỵ

6.1. Co cứng chân tay, không thể sinh hoạt bình thường

Đây chính là hậu quả xảy ra nhiều nhất đối với những bệnh nhân bị đột quỵ mà qua khỏi. Các bệnh nhân sau khi được cứu sẽ xảy ra hiện tượng co cứng chân tay, không thể cử động, ảnh hưởng đến các sinh hoạt thường ngày. Nếu nặng thậm chí người bệnh còn liệt toàn thân và không thể cử động được.

6.2. Suy giảm trí nhớ, nhận thức

Người bệnh sau cơn đột quỵ thì các tế bào não đã bị ảnh hưởng ít nhiều. Đây là cơ hội tốt cho bệnh Alzheimer tấn công. Gây ra tình trạng lẫn, mất trí nhớ của người cao tuổi.

Dau Dau Dau Hieu Dot Quy

6.3. Mất khả năng ngôn ngữ trong giao tiếp

Sau khi bị đột quỵ người bệnh có thể gặp khó khăn trong giao tiếp và diễn đạt bằng lời nói như khó nói, nói nắp. Thậm chí nếu nặng thì có thể xảy ra hiện tượng nói nhảm, nói vô nghĩa và không kiểm soát được những gì mình nói.

6.4. Không thể kiểm soát được đường tiết niệu và tiêu hóa

Người sau khi đột quỵ có thể không kiểm soát được chức năng bàng quang và trực tràng. Dẫn tới hoạt động bài tiết của cơ thể không kiểm soát, ảnh hưởng lớn đến bản thân, người thân và chất lượng cuộc sống

6.5. Động kinh

Do trải qua một cơn đột quỵ và tổn thương não. Não bộ người bệnh sẽ không thể nào hoạt động bình thường trở lại 100%. Do đó thường xuyên xảy ra những cơn động kinh, co giật nhất là khi cơ thể thay đổi hoặc hoạt động nặng trở lại.

6.6. Tử vong

Đây là hậu quả nghiêm trọng nhất của đột quỵ. Người bệnh nếu không được đưa đến bệnh viện kịp thời thì khả năng cao chết não và tim ngừng đập là cực kì cao. Dẫn đến nguy hiểm đến tính mạng.

7. Điều trị đột quỵ hiệu quả

Cách điều trị đột quỵ phụ thuộc rất nhiều vào mức độ của cơn đột quỵ. Do đó mỗi một bệnh nhân sẽ có một pháp đồ điều trị tích cực riêng của bệnh viện. Nếu có người thân của chúng ta bị đột quỵ thì nên chuẩn bị các phương pháp điều trị tại nhà ngay sau quá trình điều trị tích cực tại bệnh viện kết thúc.

Sau đây là hướng dẫn cách chăm sóc người đột quỵ tại nhà

7.1. Điều trị tâm lý

Sau khi tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ thì người bệnh sẽ sinh ra tâm lý buồn bã, lo âu. Đặc biệt là cảm thấy bản thân mình vô dụng, sinh ra tâm lý sợ làm phiền người nhà và gia đình. Do đó muốn hồi phục tốt thì người nhà bệnh nhân nên tiền hành xoa dịu tâm lý bệnh nhân, tránh để họ rơi vào trạng thái trầm cảm, mặc cảm với những người xung quanh. Đây là điều kiện tiên quyết giúp người bệnh có thể hồi phục sau cơn đột quỵ

Để loại bỏ tâm lý mặc cảm tự ti của người bệnh, những người thân trong gia đình nên động viên và cổ vũ người bệnh tự làm được một số công việc chăm sóc cá nhân như rửa mặt, ăn cơm, đi lại… Sao cho người bệnh hạn chế tối đa tâm lý phụ thuộc và cảm thấy bản thân không vô dụng như mình nghĩ.

Tu Ti Vi Bi LietCần thông cảm với những người bị đột quỵ để họ không cảm thấy tự ti

7.2. Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho người bệnh

Mặc dù người bệnh có thể tự chăm sóc vệ sinh cá nhân nhưng người nhà cũng nên âm thầm quan tâm đến những vấn đề vệ sinh khác của người bệnh. Có thể kể đến như môi trường thông thoáng, giường ngủ sách sẽ, quần áo sạch luôn sẵn sàng và tốt nhất cũng nên có một chút hương thơm xung quanh người bệnh. Điều này sẽ giúp người bệnh cảm thấy thoải mái, yêu đời hơn.

Với những ca bệnh nặng thì không nên loại trừ khả năng dùng bỉm và tã. Dù sao đây cũng là một cách thức sạch sẽ, tránh cơ thể người bệnh lấm bẩn dẫn đến việc thường xuyên phải tắm giặt gây nên nhiều nguy cơ trúng gió, cảm lạnh…

7.3. Giường nằm

Giường nằm cũng là một trong những thứ cần lưu ý khi điều trị đột quỵ tại nhà cho người bệnh. Người bệnh đột quỵ cần nằm trên một chiếc giường có đệm êm ái, bằng phẳng. Đặc biệt giường phải có thanh chắn để tránh việc té ngã. Nếu tìm được loại giường có thể nâng đầu thì càng tốt.

Giường của người bệnh đột quỵ cần có phần gối và chăn giúp người bệnh dễ trở mình hoặc chống đỡ cơ thể do việc nằm liệt giường lâu có thể dẫn đến các bệnh lý về viêm loét da.

7.4. Dinh dưỡng

Dinh dưỡng của người bệnh đột quỵ cũng cần được để ý. Các bữa ăn cần bổ sung hợp lý các dưỡng chất, vitamin. Hạn chế tối đa chất béo và choleterol.

Khi người bệnh ăn, không nên ép người bệnh ăn quá nhiều. Tốt nhất là ăn theo nhu cầu của bệnh nhân nhưng vẫn đảm bảo đủ chất và thường xuyên thay đổi món ăn để người bệnh không cảm thấy quá nhàm chán.

7.5. Chế độ tập luyện và vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị đột quỵ được ưu tiên hàng đầu. Đây là cách thức điều trị các di chứng của đột quỵ cực kì hiệu quả.

Các bài tập vật lý trị liệu có thể đơn giản như thập đi, cầm nắm đồ vật hay nâng cao thì có thể đưa người bệnh đến các trung tâm vật lý trị liệu và hồi phục chức năng để có thể có những bài tập chuyên sâu nhất giúp hồi phục cơ thể sau đột quỵ

7.6. Thường xuyên khám định kỳ

Đột quỵ rất dễ tái phát. Do đó để chuẩn bị chủ động phòng chống trước thì chúng ta nên đưa người bệnh thường xuyên đến các trung tâm y tế để khám định kì. Tránh trường hợp tái phát một cách đáng tiếc vì đột quỵ tái phát thường sẽ nặng hơn lần trước.

8. Phòng chống nguy cơ đột quỵ

Phòng chống các nguy cơ đột quỵ chính là phòng chống và loại bỏ các nguy cơ của bệnh đột quỵ.

Các yếu tố tác động đến nguy cơ đột quỵ như đã nói ở trên đó chính là:

  • Cao huyết áp
  • Đái tháo đường
  • Thuốc lá
  • Rượu bia
  • Lối sống không lành mạnh
  • Căng thẳng
  • Thừa cân béo phì

Do đó cách phòng chống đột quỵ hiệu quả nhất đó chính là xây dựng một chế độ sinh hoạt lành mạnh từ lối sống cho đến chế độ ăn một cách khoa học và lành mạnh nhất có thể.

Lối sống:

Hạn chế tối đa các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia. Thường xuyên tập thể dục nhẹ nhàng, an toàn, đều đặn

Tap The Duc De Day Lui Nguy Co Dot QuyTập thể dục là bí quyết đẩy lùi đột quỵ

Chế độ ăn:

Ăn nhiều rau xanh, các thực phẩm chứa nhiều chất xơ, các loại thịt trắng, hạn chế tối đa các chất béo, da gà, lòng đỏ trứng gá. Đặc biệt là giảm muối.

Trên đây là cẩm nang kiến thức từ A đến Z về đột quỵ. Hy vọng sau bài viết này các bạn sẽ có được những kiến thức về căn bệnh đột quỵ nguy hiểm. Hy vọng các bạn sẽ trang bị đầy đủ kiến thức cho bản thân và gia đình để có một lối sống lành mạnh hơn, tránh xa bệnh tật.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

DMCA.com Protection Status